Цай нь дэлхий даяар усны дараа хамгийн өргөн хэрэглэгддэг ундааны нэг юм. Монголчуудын хувьд өглөөний цай уух нь олон зууны уламжлал бөгөөд зөвхөн өл залгах бус, эрүүл мэндийг дэмжих ач холбогдолтой гэж үздэг. Сүүлийн жилүүдэд хийгдсэн олон улсын судалгаанууд цай тогтмол хэрэглэх нь зүрх судасны өвчин, цус харвалт болон нас баралтын эрсдэлийг бууруулахтай холбоотой болохыг харуулж байна.

Цайнд катехин, флавоноид, полифенол зэрэг антиоксидант бодисууд агуулагддаг. Эдгээр нэгдлүүд нь хүний биеийн эсийг исэлдэлтийн гэмтлээс хамгаалж, үрэвслийг бууруулах үйлчилгээтэй. Судлаачдын үзэж буйгаар эдгээр бодис нь зүрх судасны тогтолцооны үйл ажиллагааг дэмжиж, архаг өвчнөөс сэргийлэхэд чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. 

2020 онд хэвлэгдсэн 39 судалгааг нэгтгэсэн мета-анализын дүнгээр өдөр бүр уусан цайны аяга тутамд:

- Зүрх судасны өвчнөөр нас барах эрсдэл дунджаар 4%-иар,

- Цус харвах эрсдэл 4%-иар,

- Нийт нас баралтын эрсдэл 1.5%-иар буурч байжээ.

Ногоон цайнд агуулагдах катехинууд нь LDL буюу “муу” холестерины хэмжээг бууруулахад нөлөөлдөг болохыг судалгаанууд харуулжээ. Энэ нь судасны хананд өөхөн товруу үүсэхээс сэргийлж, зүрхний өвчний эрсдэлийг бууруулахад тусалдаг.  

Цай нь кофеин болон L-теанин хэмээх бодис агуулдаг. Эдгээр нь хамтдаа тархины үйл ажиллагааг дэмжиж, сэргэг байдал болон анхаарал төвлөрлийг сайжруулахад нөлөөлдөг.

Цай уухдаа анхаарах зүйлс:

- Хэт халуун цай уухаас зайлсхийх;

- Элсэн чихэр бага хэрэглэх;

- Өдөрт 2–4 аяга цай хэрэглэх нь хамгийн тохиромжтой гэж олон судалгаанд дурдсан;

- Орой унтахын өмнө их хэмжээний хар цай уувал нойронд нөлөөлж болзошгүй.