Засгийнгазарүйлажиллагаагаабодлогоор бус босчхарайхынирмэгт байгааардтүмнийхээсэтгэлзүйдээртоглолтхийхзамаар явуулжбайгааньбодитүнэн.Асуудалгарсандаруйдаанай лтаалагдахшийдвэргаргачихгэжүздэгтэднийжадынүзүүртямагт эхорныхооэдийнзасгийгсэргээчихгэсэнхэдэнмуусайн бизнесэрхлэгчид өртдөгньнууцбиш.  

Аман дээрээ ААН-үүдээтулталньдэмжинэгэхаталачирдээрээбүсийгньтасарталчангалж, жаахан л сөрвөл, татвараардарамталж, тусгайзөвшөөрөлтэйчиньяринагэжсүрдүүлдэгньтэднийүнэннүүрцарай.  

Аливаа бизнес чөлөөтөрсөлдөөнөөрхөгждөг. Төроролцож, шийдвэрээрээхавчаадэхэлбэл л сөнөхийнцондонгзөгнөдөгжамтай. Арчаагүй, унхиагүйтөрийнбалгаар хаалгаабарьсан ААН-үүдийнхэдэнзуугаараатоологдож буй энэүедтэднийараастөдийгөөсөдийхүртэлиргэдийнхээшатахууныхэрэгцээгхангажирсэнхэдэнкомпаниудаатавиадтуучихсанаархал “дээдсүүдийн” дундбайхшиг. Цагзуурынулстөрчдийнхалаасыгзузаалахаасцалин,мөнгө,амьдралахуйгаараамонголчууд лнийтээрээхохирох бусуу... 

Хэн, хэний бизнесийг дэмжих гээд улайрчихав 

---------------------------

Өнгөрсөн сард ОХУ-д гарсантүрзуурынсаатлаасболж Монгол улсшатах, тослохматериалынхомсдолдорж, уулуурхайнбүснутагболохӨмнөговьдтүүнийдотор гол экспортыгхийж буй Цогтцэцийд дизель түлшхомсдож, тээврийнкомпаниудтээвэрлэлтээзогсооходхүрсэн. Хомсдолоосболж дизель түлш 4300 хүрсэн ч олдохгүйбайгаатухайуурхайчид, нүүрстээвэрлэгчкомпаниудхэлжбайв. Энэзуурмонголднефть импортлогчкомпаниудшигхэрэггүй, өөдгүй, ардтүмэндээхайргүй, увайгүйхүмүүсгүйалгаболов. Заримньбүр монопол эрхтэйтэднийхажууд “Роснефть”ньороодирвэлдээрдээгэцгээх. ХажуугаарньЗасагнькомпаниудтүлшнийнөөцийнсавмуутайгэжхатгах.  

Үнэндээ манай ААН-үүдэдтүлшнийнөөцийнсавхангалттайбий. Гагцхүүөдөрөдрөөр бус цагминутаарөөрчлөгддөгтөрзасгийншийдвэрээсболж нефть импортлогчкомпаниудүнэуртхугацаандаатөлөвлөлтхийжчаддаггүй. Ялангуяаүнэбарьжбайхүедээүнэтэйтүлшавахньөөрсдийгөөхорлосноосялгаагүй. Учирньбайнгаирэхсүрдүүлэг, тусгайзөвшөөрлийгчиньхураанагэх дарамтаасболжүнэтэйавсанбүтээгдэхүүнээхямдханзаржмэдэхтул бага  хэмжээгээроруулж, борлуулдагньсаянынөхцөлийгбүрдүүлсэнхэрэг. Хамгийнсонинньяам нефть импортлогчдоднөөцийнсавбийгэдгийгмэдэхийндээдээрмэдэхатал, зориудхудалмэдээлэлтараасанньцаанааямарнэгашигсонирхолнуугдажбайнауугэххартөрүүлчихлээ. Хэн, хэнийбизнесийгдэмжихгээдулайрчихав... 

 

Засгийн газрын бас нэгэн молиго үхмүүлэлт

---------------------------

Ам нээвэл уушги нээ гэдэг дээ. Засгийн газрын дахин нэг молиго үмхүүлэлтийн талаар хэдэн үг хэлээд авъя.

Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ өнгөрсөн 9 дүгээр сард ОХУ-д айлчлал хийхдээ Роснефть компаниас нефтийн бүтээгдэхүүнийг зах зээлийн үнээс 10 хувийн хямдаар авах 5 жилийн гэрээ байгууллаа. Энэ нь цаашид үнэ хямдрах нөхцөл бололцоог бүрдүүллээ гээд л баруун солгойгүй “шоудсан”. Одоо ч энэ сэдвээрээ тоглолт хийж, навс унасан Засгийн газрынхаа рейтингийг бага ч болов дээшлүүлэх гэж ядаж буй. Манайхан “Роснефть” ХХК-ийг өөрсдийнхөө дарладаг хэд шиг ээ санасан уу яасан, толгой дохихтой зэрэгцээд “Би шатахуун, түлшээ хямд авахаар боллоо” гэж цээжээ дэлдэх. Үнэндээ Роснефть ХХК үндсэн, ерөнхий гэрээг 5 жилээр хийсэн ч үнэ төлбөрийг жил жилээр харах тухай гэрээ л хийсэн гэдэг.

Ямар ч компани алдагдал хүлээхийг хүсдэггүй. Ялангуяа дэлхийн нийтэд нөхцөл байдал хүнд, ялангуяа улс орных нь эдийн засгийн “цаг агаар” бүр хүнд байгаа энэ үед хэн л бидэнд алдагдал хүлээн барин найр тавих билээ. Тэглээ ч Монгол Улс нефтийн бүтээгдэхүүнийг боловсруулж эцсийн бүтээгдэхүүн болгож чаддаггүй, 100 хувь импортоор шатахууны хэрэгцээгээ хангадаг тул ҮНЭ ТОГТВОРТОЙ БАРИХ гэдэг бодлого энэ салбарын хувьд байж боломгүй зүйл. Зүрхний цохилт мэт хэлбэлзэх үнийг зөвхөн монголд нэгэн хэвийн /шулуун/ байлгах гэнэ. Дэлхийд байхгүй энэ бодлогыг олон улсын байгууллагууд “алдаа” гэж анхааруулаад байхад л үгүй гэж зүтгэж буй нь олон хүнд “тэнэгийн ухаан үдийн хойно” гэх үгийг бодогдуулдаг бизээ.


Ирэх сард түлшний үнэ хямдрах боломжтой юу...

---------------------------

Төр бол бизнес эрхлэгч биш. Тэдний үйл ажиллагааг зааварладаг эрхзүйн субъект нь бүр ч биш. Гэтэл салбарын сайд нь Засгийн газрын хуралдааны шийдвэрийг танилцуулах үеэрээ ирэх 12 дугаар сард түлшний үнэ бууна гэв. Бараг яам бүх хүч чадлаа дайчлаад түлшний үнийг буулгана гэчихэв. Манай улс олон хүчин зүйлээс шалтгаалаад валютынхаа ханшийг тавиад туучихсан. Хэдийгээр гадаад нөхцөл байдал тогтвортой байгаа ч төгрөгийн ам.доллартой харьцах ханш 18 хувиар сулраад байгаа энэ үед ихэнх компаниудад алдагдалтай ажиллаж буй. Ийм үед хар ухаанаар бодсон ч түлш хийгээд шатахууны үнэ буурах боломжгүй. Ялангуяа нефтийн үнэ буусан ч ам.доллартой харьцах төгрөгийн ханш өссөн хэвээр байвал Монгол дахь үнэ буух ямар ч боломжгүй юм. Тоо боддог ямар ч хүн үүнийг мэдэхтэйгээ байхад ямар зорилгоор “үнэ буулгана” гэж мэдэгдэл хийснийг үнэндээ тааварлашгүй нь. Монгол төр зүтгэсэн хүндээ ч, зүтгэж буй ААН-дээ ч халтай аж. Хэрэв илүү дутуу санаагүйгээр дотооддоо үйлдвэрлэж чаддаггүй бараа бүтээгдэхүүн, тэр дундаа түлш шатахууныхаа үнийг чөлөөлчихвөл өрсөлдөөнийхөө хуулиар энэ салбарын зах зээлийн орчин цэвэршиж, шударга царайлсан улстөрчдийн тоглоомоор улс орноороо хохирохоос сэргийлэх бус уу...